अमेरिकी प्रविधि दिग्गज Meta Platforms ले चिनियाँ मूलको एआई स्टार्टअप Manus AI लाई २ अर्ब डलरभन्दा बढी मूल्यमा किन्ने सम्झौता गरेको छ । यो सम्झौता अमेरिकी कम्पनीले एशियाली कृत्रिम बुद्धिमत्ता कम्पनी (एआई) अधिग्रहण गरेको सबैभन्दा चर्चित सम्झौतामध्ये एक हो ।

मार्चमा सार्वजनिक गरिएको Manus ले स्वतन्त्र रूपमा जटिल काम सम्पन्न गर्न सक्ने “सामान्य” एआई एजेन्टको दाबी गर्दै बजारमा प्रवेश गरेको थियो । रिज्युमे छनोट, सेयर बजार विश्लेषण, बजार अनुसन्धान, कोडिङ र डाटा विश्लेषणजस्ता कार्य स्वतः गर्न सक्ने क्षमताका कारण कम्पनीले छोटो समयमै ध्यान आकर्षित गरेको थियो, यद्यपि सुरुआती परीक्षणमा कहिलेकाहीँ गलत तथ्य उत्पादन (hallucination) गरेको टिप्पणीसमेत आएको थियो ।

Manus चिनियाँ एआई उत्पादन स्टुडियो Butterfly Effect ले सुरु गरेको हो । सन् २०२५ को मध्यतिर कम्पनीले आफ्नो मुख्यालय चीनबाट सिंगापुर सारेको थियो र हाल सिंगापुर, टोकियो र सान फ्रान्सिस्कोमा करिब १०५ कर्मचारीसहित सञ्चालनमा छ ।

कम्पनीका अनुसार यसले वार्षिक आम्दानी १० करोड अमेरिकी डलर नाघिसकेको छ भने कुल आम्दानीदर १२ करोड ५० लाख डलरभन्दा माथि पुगेको छ । अप्रिलमा यसले अमेरिकी भेन्चर क्यापिटल फर्म Benchmark को नेतृत्वमा ७५ मिलियन डलर लगानी जुटाएको थियो, जसबेला कम्पनीको मूल्याङ्कन करिब ५० करोड डलर रहेको बताइएको थियो ।

कम्पनीका संस्थापक सियाओ होङ हुन्, जो Butterfly Effect का प्रमुख कार्यकारी अधिकृतसमेत हुन् । सन् १९९२ मा चीनमा जन्मिएका उनले Huazhong University of Science and Technology बाट सफ्टवेयर इन्जिनियरिङ अध्ययन गरेका थिए । यसअघि उनले Nightingale Technology स्थापना गरी WeChat का लागि “Yi Ban” सहायक उपकरण विकास गरेका थिए, जसले चीनमा लाखौं प्रयोगकर्ता पाएको थियो । सह–संस्थापक जी (Ji) कम्पनी सार्वजनिक गर्दा मुख्य प्रस्तोता थिए र यसवर्ष MIT Technology Review को “Innovators Under 35” सूचीमा परेका छन् । उत्पादन प्रमुख झाङ ताओ यसअघि ByteDance मा ग्लोबल प्रोडक्ट हेड र Tencent मा प्रोडक्ट म्यानेजरका रूपमा कार्यरत थिए ।

संखुवासभा — भदौ २३ र २४ गते काठमाडौंमा भएको जेन-जी आन्दोलनका क्रममा मृत्यु भएका संखुवासभा, सिलिचोङ गाउँपालिका–३ का २१ वर्षीय प्रवीण कुलुङको शव बुधबार ल्याइएको छ । मौसमका कारण मंगलबार जिल्ला ल्याउन सकिएको थिएन ।

नेपाली सेनाको हेलिकप्टरले सुरक्षा बेस ताम्कुमा कुलुङको शव ल्याएको हो। शव सिलिचोङ गाउँपालिकाको कार्यालयमा लगिएको इन्द्रदल गुल्मले जनाएको छ ।

स्मार्टफोन हाम्रो जीवनको अभिन्न अंग बन्दै गएको छ। अवस्था यस्तो छ कि स्मार्टफोन बिना एक पल पनि बिताउन गाह्रो भइसकेको छ।

समान खरिद पछि बिलहरू तिर्ने, इमेलहरू जाँच गर्ने, गेमहरू खेल्ने देखि लिएर सामाजिक सञ्जालमा साथीहरूमार्फत परिवारहरूसँग जोडिन पनि हामी कुनै न कुनै कारणले स्मार्टफोनहरूसँग निरन्तर सम्पर्कमा रहेका छौं।

तर, हामीले यो पनि देखेका छौं कि बालबालिकाहरू पनि मोबाइल फोनको लतमा फसेका छन्। जसका कारण बालबालिका पढाइमा पनि ध्यान दिन सक्दैनन् । मोबाइलका कारण उनीहरु कुनै पनि शारीरिक गतिविधि गर्न सक्दैनन् । पहिले केटाकेटी खेल्न बाहिर जान्थे, अहिले उनीहरु बाहिर निस्कनुको सट्टा मोबाइल फोनमै व्यस्त रहने गरेका छन् । जसका कारण उनीहरुको शारीरिक विकास पनि हुन सकेको छैन । राम्रोसँग पढाइसमेत गर्न पाएका छैनन् ।

बयालीस वर्षको उमेरमा मृत्यु भएकी भारतीय अभिनेत्री शेफाली जरीवालाको अचानक मृत्यु हुनुको कारण अझै थाहा हुन सकेको छैन।

उनको मृत्युको अनुसन्धान गरिरहेका केही प्रहरी अधिकारीहरूले शेफालीले ‘एन्टिएजिङ ट्याब्लेट’सहित धेरै औषधिहरू सेवन गरिरहेको बताएका छन्। सम्भवतः खाली पेटमा यी औषधिहरू सेवन गरेका कारण उनको रक्तचाप अचानक घटेको हुन सक्छ।

समाचार एजेन्सी पीटीआईले एक प्रहरी अधिकारीलाई उद्धृत गर्दै जुन २७ तारिख दिउँसो शेफालीले एउटा सुई लगाएकी र सम्भवतः त्यो बुढ्यौली रोक्ने सुई भएको जनाएको थियो।

प्रहरी अधिकारीले भने, “उनको रक्तचाप द्रुत गतिमा घट्यो र उनी काम्न थालिन्। यसपछि परिवारका सदस्यहरूले उनलाई अस्पताल लगे।”जुन २७ तारिखको राति शेफाली जरीवालालाई अन्धेरीको बेलभ्यू मल्टिस्पेशियालटी अस्पताल लगिएको थियो। त्यहाँ डाक्टरहरूले उनलाई मृत घोषित गरेका थिए।

त्यही रात १ बजे प्रहरीलाई जानकारी दिइयो र त्यसपछि उनको शव पोस्टमर्टमका लागि कूपर अस्पताल पठाइयो। प्रहरीका अनुसार, “अम्बोली प्रहरीले अहिलेसम्म शेफालीका श्रीमान्, आमाबाबु र घरमा काम गर्ने कामदारसहित १० जनाको बयान लिइसकेको छ। त्यति बेला उनीहरू सबै घरमै थिए। यद्यपि अहिलेसम्म केही शङ्कास्पद कुरा फेला परेको छैन। अनुसन्धानको क्रममा प्रहरीको टोली फरेन्सिक विज्ञहरूसहित उनीहरूको घरमा गयो र धेरै चिजहरूबाट नमुना सङ्कलन गर्‍यो। यसमा शेफालीको औषधि र इन्जेक्सनहरू पनि समावेश छन्।”

तर बीबीसीले शेफालीले साँच्चै नै ‘एन्टिएजिङ ट्रिट्मेन्ट’ लिन्थिन् वा लिँदैन थिइन् भन्ने चाहिँ पुष्टि गर्न सकेको छन्। शेफाली जरीवालाको मृत्युपछि उमेरसँग सम्बन्धित शारीरिक परिवर्तनहरूलाई रोक्ने यस्ता उपचार विधिमा कस्ता जोखिमहरू जोडिएका हुन सक्छन् भन्ने बारेमा बहस तीव्र भएको छ।

शेफाली जरीवालाको मृत्युपछि अभिनेत्री मल्लिका शेरावतले इन्स्टाग्राममा एउटा भिडिओ शेअर गर्दै आफ्ना फ्यानहरूलाई ‘स्वस्थ जीवनशैली’ अपनाउन सल्लाह दिएकी छिन्।

उनले भनिन्, “मैले कुनै फिल्टर प्रयोग गरेकी छैन, मेकअप गरेकी छैन, कपाल पनि बनाएकी छैन। म यो भिडिओ तपाईंहरू सबैसँग शेअर गर्दै छु ताकि हामीसँगै बोटोक्स, कृत्रिम कस्मेटिक फिलरहरूलाई अस्वीकार गर्न सकौँ र स्वस्थ जीवनशैलीलाई स्वीकार गर्न सकौँ।” यसैबीच एउटा अन्तर्वार्तामा अभिनेत्री करीना कपूरले पनि ‘म बोटोक्सको विरुद्धमा छु’ भनिन्।’ त्यहाँ उनी बढ्दो उमेरसँगै अभिनेत्रीहरूका लागि बढ्दो चुनौतीहरूको बारेमा मात्र छलफल गरिरहेकी थिइन्। उनलाई के उनी पनि चाउरीपना र बुढ्यौलीसँग डराउँछिन् भनेर सोधिएको थियो।

यसबारे करीनाले भनिन्, “म बोटोक्सको विरुद्धमा छु, तर हो, म आफ्नो ख्याल राख्ने पक्षमा छु। त्यसको अर्थ स्वस्थ रहनु, राम्रो महसुस गर्नु र प्राकृतिक उपचारहरू गर्नु हो। यो आफ्नो र आफ्नो प्रतिभाको संरक्षण गर्ने बारेमा पनि हो किनभने त्यो मेरो हतियार हो। यसको अर्थ बिदा मनाउनु, परिवार र साथीहरूसँग समय बिताउनु, सेटमा गर्नेभन्दा फरक काम गर्नु हो। सुई र शल्यक्रियामा संलग्न नहुनु हो।” यद्यपि, यी दुवै अभिनेत्रीहरूले आफ्ना अभिव्यक्तिमा शेफाली जरीवालाको नाम उल्लेख गरेका छैनन्। तर उनको मृत्युपछि यी दुई अभिनेत्रीहरूको भनाइलाई यसैसँग जोडेर हेरिएको छ।

हाम्रो उमेर बढ्दै जाँदा अनुहारमा विभिन्न धर्सा र चाउरीपना देखा पर्न थाल्छन्। अनुहारको छाला पनि बिस्तारै झोलिन थाल्छ। तर यसलाई रोक्नका लागि आजकल ‘कस्मेटिक सर्जरी’, ‘इन्जेक्टेबल फिलर’, ‘बोटोक्स’ आदिको चलन बढेको छ।

बुढ्यौली विरुद्धको उपचार भनेको औषधि वा औषधि र यौगिकहरूको संयोजन हो, जसले बुढ्यौलीको प्रभावलाई कम गर्न मद्दत गर्दछ। यीमध्ये सबैभन्दा लोकप्रिय बोटोक्स हो। यो एक शक्तिशाली सुई हो, जसले हाम्रो मांसपेशीलाई फुकाउँछ। बोटोक्स निधारको रेखा वा आँखावरिपरिको रेखा नाक वरिपरिको रेखा कम गर्न प्रयोग गर्न सकिन्छ।

आजभन्दा २० वर्षभन्दा पहिले अमेरिकाको औषधि नियमन निकाय (एफडीए) ले कस्मेटिक प्रक्रियाहरूमा यसको प्रयोगलाई अनुमोदन गरेको थियो।

द एस्थेटिक क्लिनिकका वरिष्ठ कस्मेटिक सर्जन डा. देवराज शोमले हिन्दी समाचार वेबसाइट ‘द लल्लनटप’लाई ‘डर्मल फिलर’हरू छालाभित्र दिइने इन्जेक्शनहरू भएको बताएका छन्। उनका अनुसार हाम्रो छालाका कोषहरू जुन पदार्थबाट बनेका हुन्छन्, तिनीहरू पनि त्यही पदार्थबाट बनेका हुन्छन्।

उनका अनुसार छालामा ‘कोलजेन’ उमेरसँगै घट्न थाल्छ, तर ‘फिलर’को मद्दतले यो फेरि थपिन्छ र अनुहार जवान देखिन थाल्छ। धेरै मानिसहरू बुढ्यौली रोक्न ग्लुटाथायनको सुई पनि प्रयोग गर्छन्। यो एक एन्टिअक्सिडन्ट हो, जसले हाम्रो शरीरको कोषहरूलाई हुने क्षतिलाई रोक्न मद्दत गर्छ। यो सुई तथा चक्कीको स्वरूपमा दिइन्छ।

कैलाश अस्पतालको छाला विज्ञान विभागकी वरिष्ठ सल्लाहकार डा. अन्जु झा भन्छिन्, “हाम्रो शरीरमा ग्लुटाथायन पहिले नै हुन्छ। तर उमेर बढ्दै जाँदा शरीरले यसको उत्पादन बन्द गर्छ। त्यसैले यसलाई बाहिरी रूपमा लिइन्छ। ग्लुटाथायन लिने मानिसहरूको छालाको रङ्गमा केही सुधार हुन्छ भन्ने पनि विश्वास गरिन्छ। यदि यसलाई सुईका रूपमा लिइयो भने यसको नतिजा अझ राम्रो मानिन्छ। तर यसका केही अवाञ्छित असर (साइडइफेक्ट) पनि छन्। यो एफडीएद्वारा अनुमोदित छैन।”

इन्डियन एक्स्प्रेससँग कुरा गर्दै दिल्लीको सर गङ्गाराम अस्पतालको छाला विज्ञान विभागका अध्यक्ष डा. ऋषि पराशर भन्छन्, “केही अपवादबाहेक यस्ता सुईहरू अहिलेसम्म सुरक्षित साबित भएका छन्। तर सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण कुरा के हो भने तिनीहरू दर्ता गरिएको छाला विशेषज्ञको निरीक्षणमा लिनुपर्छ।”

सोही समाचारमा यो पनि भनिएको छ कि सन् २०२४ को एप्रिलमा बोटोक्सको जोखिमबारे छलफल तीव्र भयो जब अमेरिकी रोग नियन्त्रण तथा रोकथाम निकाय (सीडीसी) ले २५ देखि ५९ वर्ष उमेरका २२ महिलाहरूमा बोटोक्सको हानिकारक असर देखिएको भन्दै चेतावनी जारी गरेको थियो।

यी मध्ये ११ जनालाई अस्पताल भर्ना गर्नुपरेको थियो भने छ जनामा ​​बोटोक्समार्फत् विषाक्त पदार्थहरू फैलिएर स्नायु प्रणालीसम्म पुगेका थिए। यो अवस्थाले मृत्यु पनि निम्त्याउन सक्छ।

यसबारे डा. पराशरले भने, “यी सबै महिलाहरूले स्वास्थ्य सेवा केन्द्रहरू पनि नभएका ठाउँहरूमा बिनाइजाजतपत्र वा अप्रशिक्षित व्यक्तिहरूबाट सुई लगाएको प्रमाणित भएको छ।”

यी औषधिहरूले निम्त्याउने जोखिमहरूबारे डा. अन्जु झा भन्छिन्, “एफडीएले ग्लुटाथायनलाई अनुमोदन गरेन किनभने यसको केही अवाञ्छित असर छन् भन्ने देखिएको थियो। यसले केही मानिसहरूमा गम्भीर खालको एलर्जी तथा अन्य रोग निम्त्याउन सक्छ। यी अवस्थामा मृत्युको सम्भावना हुन्छ। यद्यपि यो धेरै दुर्लभ छ।”

छालालाई गोरो बनाउन यी औषधिहरू प्रयोग गर्ने मानिसमा यो औषधि त्यति बेलासम्म मात्र प्रभावकारी हुन्छ, जबसम्म उनीहरूले यसलाई सेवन गरिरहेका हुन्छन् भन्ने उनको भनाइ छ। उनका अनुसार यसको प्रभाव सधैँ रहँदैन।

डा. अन्जु भन्छिन्, “तपाईंले कति औषधि लिइरहनुभएको छ र त्यो लिनुपर्छ कि पर्दैन भन्ने कुरा जान्नु धेरै महत्त्वपूर्ण छ। के यी औषधिहरूले अझ बढ्न सक्ने कुनै समस्या छ? यी सबैको लागि तपाईंलाई राम्रो छालारोगविशेषज्ञको सल्लाह चाहिन्छ।”

“यस (औषधि) ले हृदयाघात गराउन सक्दैन। तर कहिलेकाहीँ अत्यधिक मात्राको कारणले गर्दा यसले कलेजो र मिर्गौलालाई असर गर्न सक्छ। यसका यस्ता अप्रत्यक्ष प्रभावहरू छन्। त्यसैले यो उपचार विशेषज्ञमार्फत् गर्नु महत्त्वपूर्ण छ जसलाई कुन मांसपेशीमा सुई लगाउने र कति सुई लगाउने भन्ने थाहा छ। यो आफैँ नगर्नुस् वा पार्लरमा पनि नगर्नुस्। ज्ञान नभएको कुनै पनि डाक्टरबाट त गराउँदै नगराउनुस्।”

सञ्चार तथा सूचना प्रविधिमन्त्री पृथ्वीसुब्बा गुरुङले सात दिनभित्र दर्ता नभए मेटालाई नेपालमा प्रतिबन्ध लगाउने चेतावनी दिएका छन् ।

शुक्रबार काठमाडौंमा राष्ट्रिय सूचना आयोगले शुक्रबार आयोजना गरेको अन्तर्क्रिया कार्यक्रममा मन्त्री गुरुङले मेटालाई नेपालमा दर्ता हुन आग्रहसहित पटकपटक सूचना जारी गरे पनि नमानेको बताए ।

तेस्रोपटकको सूचनाको मिति केही दिनअघि सकिएको भन्दै उनले अबको सात दिनभित्र दर्ता नभए मेटालाई नेपालमा प्रतिबन्ध लगाउने चेतावनी दिए । मेटाले नेपालमा दर्ता भएर कर तिर्नुपर्ने मन्त्री गुरुङको भनाइ छ ।

“मेटा भन्ने बित्तिकै फेसबुक होला, म्यासेन्जर, ह्वाट्सएप, इन्ट्राग्राम होला, चलिरहेका छन् । यत्रो धेरै चलिरहेका छन् । हरेक घण्टामा यहीँ समाजबाटै २–४ हजार पैसा गइरहेको होला मेटाको कार्यालयमा । नेपालमा सबैभन्दा बढी प्रयोग हुने फेसबुक, हाम्रो पलपलमा पैसा त्यसरी गएको छ । हाम्रो पैसा त्यसरी लुट्ने ? यहाँ हामीसँग दर्ता हुनुपर्दैन, कर तिर्नुपर्दैन ?,” उनले भने ।

उनले नेपालमा हालसम्म टिकटक, भाइबर र वी–टकमात्रै दर्ता भएको पनि जानकारी गराए ।

गर्मी मौसम सुरु भएसँगै बजारमा जताततै आँप आउन थाल्छ। यो गर्मी मौसममा सबैभन्दा मनपर्ने फल हो र आँपलाई फलको राजा पनि यसकारण भनिन्छ कि यो निकै स्वादिलो र पौष्टिक पनि हुन्छ।

मानिसहरू यसलाई विभिन्न तरिकामा खान मन पराउँछन्। यो रसदार स्लाइसहरू खान सकिन्छ भने, स्मूदीहरूमा मिसाएर वा स्वादिष्ट मिठाईहरूमा राखेर पनि यो खान सकिन्, जुस पनि बनाउन सकिन्छ।

आँपले वर्षको सबैभन्दा तातो महिनाहरूमा मिठास प्रदान गर्दछ। कतिपय आँप मीठो र रसिला हुने भए पनि केमिकलले पकाइएका आँपहरू निराशाजनक रूपमा स्वादहीन हुन सक्छन्। यस्तो अवस्थामा केमिकलले पकाएको आँपलाई केही सजिलो तरिकाले पत्ता लगाउन सक्नुहुन्छ। जो हामी बताउने छौं।

गन्धद्वारा पहिचान

प्राकृतिक रूपमा पाकेको आँपमा मीठो र फलफूल सुगन्ध हुन्छ, जुन तिनीहरूको पाकेको संकेत हो। यसको विपरित, रासायनिक तरिकाले पकाएको आँपमा प्रायजसो फरक गन्ध हुन्छ, जस्तै रासायनिक सुगन्ध। यसले तपाईंलाई आम पहिचान गर्न मद्दत गर्न सक्छ।

स्पर्शद्वारा पहिचान

केमिकलले पाकेको आँपको छाला धेरै नरम हुन सक्छ तर भित्रबाट कच्चा हुन सक्छ। प्राकृतिक रूपमा पाकेको आँप अलि बलियो हुन्छ र समान रूपमा पाकेको हुन्छ, केमीकल हालेको आँप असमान तरिकाले पाकेको हुन्छ ।

रंगद्वारा पहिचान

केमिकलले पकाएको आँप चाँडै पहेँलो हुन्छ । तिनीहरू बाहिरबाट चम्किलो देखिन्छन् तर भित्रबाट कच्चा रहन्छन्। तिनीहरूको रङ प्रायः एक समान पहेंलो हुन्छ जबकि प्राकृतिक रूपमा पाकेको आँप हल्का हरियो र पहेँलो दुवै हुन सक्छ।

यदि तपाईंको उमेर ३० वर्ष वरिपरि छ भने केही स्वास्थ्य परीक्षणहरू गर्नैपर्छ । पछिल्लो १० वर्षको तथ्याङ्कलाई हेर्दा कम उमेरका मानिसहरूमा पनि विभिन्न प्रकारका क्रोनिक रोगहरूको जोखिम बढ्दै गएको देखिन्छ । उमेर बढ्दै जाँदा मांसपेशी र हड्डीहरूसँगै रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता पनि कमजोर हुँदै जान्छ ।

यसका साथै तौल बढ्ने, मधुमेह हुने जोखिम, मुटुसम्बन्धी समस्याहरू, उच्च रक्तचाप, तनावको जोखिम पनि हुन सक्छ । आउनुहोस् तपाईंको लागि कुन परीक्षणहरू आवश्यक छन् भनेर जानौँ ।

मधुमेह

तपाईंमा मधुमेहका लक्षणहरू नदेखिएको भए पनि वा परिवारमा पहिले कसैलाई पनि मधुमेहको समस्या नभएको भए पनि ३० वर्षको उमेर पछि फास्टिङ प्लाज्मा ग्लुकोज टेस्ट, र्‍यान्डम प्लाज्मा ग्लुकोज टेस्ट, पोस्टप्रान्डियल ब्लड सुगर टेस्ट, एचबीएवनसी जस्ता परीक्षणहरू गराउनु पर्छ । यसका साथै यदि तपाईंका आमाबुवामध्ये कसैलाई सुगरको समस्या थियो भने आफ्नो जोखिमहरूको बारेमा अझ बढी सावधानी अपनाउनुहोस् ।

रक्तचाप

उच्च रक्तचाप नियन्त्रित नभएमा हृदयाघात र स्ट्रोकको कारण बन्न सक्छ । त्यसैले तपाईं घरमै रक्तचाप मापक ल्याएर आफ्नो परीक्षण गर्न सक्नुहुन्छ ।

हड्डी

अस्टियोपोरोसिस भएमा हड्डीहरू कमजोर हुन थाल्छन् र फ्याक्चर हुने जोखिम बढ्छ । त्यसैले तपाईंले डुअल–एनर्जी एक्स–रे एब्जर्पटिओमेट्री स्क्यान गराउनुहोस् । यसले हड्डीहरूमा कमजोरी, भिटामिन डी को कमी र बोन डेन्सिटी पत्ता लगाउन सक्छ ।

थाइराइड

थाइराइड ग्रन्थिमा गडबडीका कारण अन्डर एक्टिभ थाइरोइड वा हाइपोथाइरोइडिज्म हुन सक्छ । यो ग्रन्थिले हर्मोन टीथ्री, टीफो र टीएसएच को स्राव गर्छ, जसले शरीरको मेटाबोलिज्मलाई नियन्त्रण गर्ने काम गर्छ । यीमध्ये कुनै पनि परिवर्तनले शरीरमा गम्भीर परिवर्तन ल्याउन सक्छ ।

सम्पूर्ण रगत गणना

यो परीक्षणको मद्दतले रगतमा भएका रातो रक्त कोशिका, सेतो रक्त कोशिका, हेमोग्लोबिन, प्लेटलेट्स आदिको संख्या थाहा हुन्छ। स्वस्थ रहनको लागि यिनीहरूको सन्तुलित मात्रामा हुनु धेरै जरुरी छ ।

क्यान्सरको ध्यान

हरेक वर्ष स्तन परीक्षण गर्नाले महिलाहरूमा सुरुवाती चरणमा गाँठो बन्नबाट रोक्न मद्दत मिल्छ । महिलाहरूले वर्षको एक पटक प्याप स्मियर र म्यामोग्राम गराउन सक्छन् । पुरुषहरूले प्रोस्टेटसँग सम्बन्धित समस्याहरूको लागि डिजिटल रेक्टल परीक्षण र प्रोस्टेट–स्पेसिफिक एन्टिजेन गराउन सक्छन् । फोक्सो क्यान्सरको लागि एक्स–रे, कोलोरेक्टल क्यान्सरको लागि वार्षिक दिसा परीक्षण आवश्यक छ ।

सम्बन्धमा बाँधिएपछि एकअर्कामा विश्वास देखाउनु सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण कुरा हो । यदि तपाईं आफ्नो लाइफ पार्टनरमाथि विश्वास देखाउन सक्नुहुन्न भने यसले तपाईंको सम्बन्धलाई खोक्रो बनाउनेछ । कतिपय व्यक्तिहरू आफ्नो साथीको अनुपस्थितिमा उनीहरूको मोबाइल फोन जाँच्न थाल्छन्, जसले गलत छाप छोड्छ ।

यस्तो गर्नु कसैको गोपनीयताको उल्लङ्घन पनि हो । कसैको गोपनीयताको सम्मान नगर्नु गलत बानीमा गनिन्छ । यदि तपाईं आफ्नो लाइफ पार्टनरको फोन हातमा लिने बित्तिकै धेरै कुराहरू हेर्नुहुन्छ वा जाँच्नुहुन्छ भने यो निश्चय नै एक गलत बानी हुन सक्छ ।

म्यासेज र इमेल जाँच्ने

लाइफ पार्टनरको म्यासेज र इमेल जाँच्नबाट बच्नुहोस् किनभने यो उनीहरूको गोपनीयताको उल्लङ्घन हुन सक्छ । यदि तपाईंको लाइफ पार्टनर काम गर्ने व्यक्ति हो भने म्यासेज र इमेल आउनु एक सामान्य प्रक्रिया हो ।

तपाईंले पनि इमेल वा म्यासेज जाँच्नबाट बच्नुपर्छ । किनभने यसो गरेर तपाईं आफ्नो सम्बन्ध कमजोर बनाइरहनुभएको हुन्छ । साथै यसले गोपनीयता पनि भङ्ग गर्छ ।

सामाजिक सञ्जाल गतिविधि

लाइफ पार्टनरको सामाजिक सञ्जाल गतिविधि जाँच्नबाट बच्नुहोस् किनभने यसले उसको सम्मानमा चोट पुर्‍याउन सक्छ ।

कतिपय पटक तपाईंको लाइफ पार्टनरले आफ्नै लिंकका राम्रा साथीहरूसँग धेरै कुराहरू साझा गर्छन् । यस्तो अवस्थामा तपाईंले ती म्यासेजहरू पढ्नुहुन्छ भने यो थाहा पाएर उसलाई पनि नराम्रो लाग्नेछ ।

लाइफ पार्टनरको फोन कल र सम्पर्कहरू जाँच्नबाट बच्नुहोस् । कार्यालयबाट आउने बित्तिकै फोन हातमा लिएर उसको कल लग हेर्नु र सम्पर्कहरू जाँच्नु गलत बानी हो । यो बानीले सम्बन्धमा तिक्तता ल्याउन सक्छ ।

ब्राउजर हिस्ट्री जाँच्ने

पार्टनरको ब्राउजर हिस्ट्री जाँच्नबाट बच्नुहोस् । ब्राउजर हिस्ट्री जाँच्नु राम्रो बानी हुन सक्दैन । कतिपटक तपाईंको पार्टनरले तपाईंसँग सोध्न लजाउने कुरा हुन सक्छ, जसलाई उनले इन्टरनेटको माध्यमबाट पढिरहेका हुन सक्छन् । यो कुनै रोग वा अन्य कुरा पनि हुन सक्छ त्यसैले यी कुराहरू जाँच्नु ठीक होइन।

के गर्ने ?

पार्टनरसँग खुलेर कुरा गर्नुहोस् र उनीहरूसँग आफ्ना चिन्ताहरूको बारेमा सोध्नुहोस् । तपाईं आफ्नो पार्टनरसँग विश्वास बनाउनुहोस् र उनीहरूमाथि भरोसा गर्नुहोस् । जब पनि तपाईं आफ्नो पार्टनरसँग संवाद गर्नुहुन्छ, तब उनीहरूसँग आफ्ना भावनाहरूको बारेमा कुरा गर्नुहोस् । यसो गर्दा तपाईंको सम्बन्ध पनि बलियो हुनेछ र पार्टनरको मनमा तपाईंप्रतिको प्रेम र सम्मान पनि बढ्नेछ ।

चालु आर्थिक वर्ष (आव) २०८१/८२ को पहिलो पाँच महिनामा १३ अर्ब चार करोड रुपैयाँको विद्युत् भारत निर्यात गरिएको छ । नेपाल विद्युत् प्राधिकरणले गएको साउन, भदौ असोज, कात्तिक र मंसिरमा देशभित्र खपत गरी अतिरिक्त भएको वर्षायामको एक अर्ब ७६ करोड युनिट विद्युत् भारततर्फ निर्यात गरेको हो ।

चार महिनामा भारततर्फ निर्यात गरिएको विद्युत्को औसत दर प्रतियुनिट सात रुपैयाँ ३९ पैसा रहेको प्राधिकरणले जनाएको छ । प्राधिकरणले देशभित्र खपत गरी अतिरिक्त भएको विद्युत् भारतीय ऊर्जा एक्सचेन्ज (आईएक्स)को डेअहेड तथा रियल टाइम मार्केटमा प्रतिस्पर्धी दरमा र द्विपक्षीय मध्यकालीन विद्युत् बिक्री सम्झौताबमोजिम हरियाणा र बिहार राज्यमा बिक्री गरिरहेको छ ।

भारतसँगको विद्युत् व्यापार भारतीय रुपैयाँ (भारु)मा हुने गरेको छ । प्राधिकरणले विद्युत् बिक्री गरी आठ अर्ब १५ करोड भारु आम्दानी गरेको छ ।

काठमाडौं । चालु आर्थिक वर्ष (आव) २०८१/८२ को पहिलो पाँच महिनामा १३ अर्ब चार करोड रुपैयाँको विद्युत् भारत निर्यात गरिएको छ । नेपाल विद्युत् प्राधिकरणले गएको साउन, भदौ असोज, कात्तिक र मंसिरमा देशभित्र खपत गरी अतिरिक्त भएको वर्षायामको एक अर्ब ७६ करोड युनिट विद्युत् भारततर्फ निर्यात गरेको हो ।

चार महिनामा भारततर्फ निर्यात गरिएको विद्युत्को औसत दर प्रतियुनिट सात रुपैयाँ ३९ पैसा रहेको प्राधिकरणले जनाएको छ । प्राधिकरणले देशभित्र खपत गरी अतिरिक्त भएको विद्युत् भारतीय ऊर्जा एक्सचेन्ज (आईएक्स)को डेअहेड तथा रियल टाइम मार्केटमा प्रतिस्पर्धी दरमा र द्विपक्षीय मध्यकालीन विद्युत् बिक्री सम्झौताबमोजिम हरियाणा र बिहार राज्यमा बिक्री गरिरहेको छ ।

भारतसँगको विद्युत् व्यापार भारतीय रुपैयाँ (भारु)मा हुने गरेको छ । प्राधिकरणले विद्युत् बिक्री गरी आठ अर्ब १५ करोड भारु आम्दानी गरेको छ ।

साउनमा सबैभन्दा बढी चार अर्ब १५ करोडको विद्युत् निर्यात गरिएको थियो । मंसिरमा सबैभन्दा कम २८ करोड १४ लाख रुपैयाँको मात्र विद्युत् निर्यात गरिएको छ । भदौमा तीन अर्ब ६८ करोड, असोजमा तीन अर्ब सात करोड र कात्तिकमा एक अर्ब ८७ करोड रुपैयाँको विद्युत् भारततर्फ निर्यात गरिएको प्राधिकरणले जनाएको छ ।

प्राधिकरणका कार्यकारी निर्देशक कुलमान घिसिङले असोजमा आएको बाढीपहिरोका कारण मुख्य रूपमा ४५६ मेगावाटको माथिल्लो तामाकोसी जलविद्युत् केन्द्रमा क्षति पुगेको बताए । त्यसले विद्युत् उत्पादन बन्द हुँदा निर्यात प्रभावित भएको उनले जानकारी दिए ।

काठमाडौं । चालु आर्थिक वर्ष (आव) २०८१/८२ को पहिलो पाँच महिनामा १३ अर्ब चार करोड रुपैयाँको विद्युत् भारत निर्यात गरिएको छ । नेपाल विद्युत् प्राधिकरणले गएको साउन, भदौ असोज, कात्तिक र मंसिरमा देशभित्र खपत गरी अतिरिक्त भएको वर्षायामको एक अर्ब ७६ करोड युनिट विद्युत् भारततर्फ निर्यात गरेको हो ।

चार महिनामा भारततर्फ निर्यात गरिएको विद्युत्को औसत दर प्रतियुनिट सात रुपैयाँ ३९ पैसा रहेको प्राधिकरणले जनाएको छ । प्राधिकरणले देशभित्र खपत गरी अतिरिक्त भएको विद्युत् भारतीय ऊर्जा एक्सचेन्ज (आईएक्स)को डेअहेड तथा रियल टाइम मार्केटमा प्रतिस्पर्धी दरमा र द्विपक्षीय मध्यकालीन विद्युत् बिक्री सम्झौताबमोजिम हरियाणा र बिहार राज्यमा बिक्री गरिरहेको छ ।

भारतसँगको विद्युत् व्यापार भारतीय रुपैयाँ (भारु)मा हुने गरेको छ । प्राधिकरणले विद्युत् बिक्री गरी आठ अर्ब १५ करोड भारु आम्दानी गरेको छ ।

साउनमा सबैभन्दा बढी चार अर्ब १५ करोडको विद्युत् निर्यात गरिएको थियो । मंसिरमा सबैभन्दा कम २८ करोड १४ लाख रुपैयाँको मात्र विद्युत् निर्यात गरिएको छ । भदौमा तीन अर्ब ६८ करोड, असोजमा तीन अर्ब सात करोड र कात्तिकमा एक अर्ब ८७ करोड रुपैयाँको विद्युत् भारततर्फ निर्यात गरिएको प्राधिकरणले जनाएको छ ।

प्राधिकरणका कार्यकारी निर्देशक कुलमान घिसिङले असोजमा आएको बाढीपहिरोका कारण मुख्य रूपमा ४५६ मेगावाटको माथिल्लो तामाकोसी जलविद्युत् केन्द्रमा क्षति पुगेको बताए । त्यसले विद्युत् उत्पादन बन्द हुँदा निर्यात प्रभावित भएको उनले जानकारी दिए ।

माथिल्लो तामाकोसी बन्द भएका कारण त्यसपछिका महिनामा विद्युत् निर्यात घटेको र सुक्खायाम सुरु भएसँगै जलविद्युत् आयोजनाको उत्पादन कम भएकाले पोहोरभन्दा यो वर्ष चाँडै आयात गर्नुपरेको उनले उल्लेख गरे ।

अहिले विद्युत् निर्यात बन्द गरिएको छ । विद्युत् आयात सुरु गरिएको छ । हिउँदयाम सुरु भएसँगै नदी तथा खोलानालामा पानीको बहाव घट्दा जलविद्युत् आयोजनाको उत्पादनमा कमी आउँछ । त्यसैले देशभित्रको विद्युत् माग धान्न हिउँदका केही महिनामा विद्युत् आयात गर्नुपर्ने प्राधिकरणले जनाएको छ ।

नदी तथा खेलानालामा पानीको बहाव बढ्न सुरु भएपछि उत्पादन वृद्धि हुनेछ । त्यसपछि विद्युत् निर्यात पुनः सुरु हुनेछ । यो वर्षदेखि ४० मेगावाट विद्युत् भारत हुँदै बंगलादेश निर्यात पनि सुरु भइसकेको छ ।

चालु आवमा करिब ३० अर्ब रुपैयाँको विद्युत् निर्यातको लक्ष्य राखिएको छ । बाढीपहिरोका कारण जलविद्युत् आयोजना र प्रसारणलाइनमा क्षति पुग्दा निर्यात लक्ष्य प्रभावित हुने देखिएको प्राधिकरणले जनाएको छ ।

गत आवमा भारतबाट १६ अर्ब ९३ करोड रुपैयाँको विद्युत् आयात गरिएको थियो । सोही अवधिमा १७ अर्ब ६ करोड रुपैयाँको विद्युत् निर्यात गरिएको थियो । गत आवमा आयातभन्दा १३ करोड रुपैयाँ बढीको विद्युत् निर्यात गरिएको प्राधिकरणले जनाएको छ ।