काठमाडौँ, २८ जेठ । परराष्ट्रमन्त्री शिशिर खनालले आफ्नो हालैको भारत भ्रमण दुई देशबीचको कूटनीतिक र आर्थिक सहकार्यलाई नयाँ उचाइमा पुर्याउन पूर्ण रूपमा उपलब्धिमूलक रहेको बताउनुभएको छ।
यही जेठ २२ देखि २४ गतेसम्म गरिएको औपचारिक भारत भ्रमणबारे आज राष्ट्रियसभाको बैठकलाई जानकारी दिँदै मन्त्री खनालले व्यापार, ऊर्जा साझेदारी, डिजिटल पूर्वाधार र जनस्तरीय सम्बन्ध सुदृढीकरणका विषयमा ठोस छलफल र महत्त्वपूर्ण सम्झौताहरू भएको संसद्लाई स्पष्ट पार्नुभयो।
भ्रमणका क्रममा भएका प्रमुख सम्झौता तथा समझदारीहरू
परराष्ट्रमन्त्री खनालका अनुसार भ्रमणका क्रममा नेपाल र भारतबीच प्रविधि र पूर्वाधार विकासका क्षेत्रमा निम्न महत्त्वपूर्ण समझदारीपत्र (MoU) आदानप्रदान भएका छन्:
-
अन्तरदेशीय डिजिटल भुक्तानी: एनसीएचएल (NCHL) सँगको समझदारीअनुसार नेपाल-भारतबीच ‘पेमेन्ट-टु-पेमेन्ट’ (Cross-border Payment) भुक्तानी सेवा सञ्चालन।
-
पुनर्निर्माण परियोजना हस्तान्तरण: भारत सरकारको विकास सहयोगमा नेपालमा भूकम्पपछि निर्माण भएका विभिन्न पुनर्निर्माण परियोजनाहरू नेपाललाई औपचारिक रूपमा हस्तान्तरण।
-
AI र भाषा अनुवादमा सहकार्य: ‘भ्वाइस फस्ट’ भाषा अनुवाद प्लेटफर्मको डिजिटल पूर्वाधार सह-निर्माणका लागि काठमाडौँ विश्वविद्यालय (KU) को आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स सेन्टर र डिजिटल इन्डिया भाषिनी डिभिजनबीच ऐतिहासिक सम्झौता।
उच्चस्तरीय राजनीतिक तथा सुरक्षा भेटघाट
नयाँदिल्लीमा रहँदा परराष्ट्रमन्त्री खनालले भारतीय समकक्षी एस. जयशङ्कर र भारतका राष्ट्रिय सुरक्षा सल्लाहकार (NSA) अजित डोभालसँग छुट्टाछुट्टै उच्चस्तरीय भेटवार्ता गर्नुभएको थियो।
“भारतीय समकक्षी एस. जयशङ्कर र सुरक्षा सल्लाहकार अजित डोभालसँगको छलफलमा नेपाल र भारतको साझा सुरक्षा चासो, सीमा व्यवस्थापन, क्षेत्रीय स्थायित्व, आपूर्ति शृङ्खला सुरक्षा तथा रणनीतिक साझेदारीका विविध पक्षमा फलदायी विचार आदानप्रदान भयो,” मन्त्री खनालले भन्नुभयो।
परराष्ट्र नीतिको सशक्त प्रकटीकरण
भ्रमणका क्रममा इन्डिया फाउन्डेसनद्वारा आयोजित विशेष कार्यक्रममा मन्त्री खनालले नेपालको सन्तुलित, स्वतन्त्र र बहुआयामिक परराष्ट्र नीतिका प्राथमिकताबारे प्रकाश पार्नुभएको थियो।
राष्ट्रियसभामा सम्बोधनको अन्त्य गर्दै उहाँले भन्नुभयो, “यस भ्रमणले आगामी दिनमा नेपाल र भारतबीच आपसी हितका क्षेत्रमा परिणाममुखी सहकार्य अघि बढाउन एउटा बलियो र नयाँ आधार तयार गरेको मैले महसुस गरेको छु।”








